14 augustus Drogestofopbrengst maïs: ga je straks voldoende maïs oogsten voor uw veestapel?

Maïs is een belangrijk component in het rantsoen van melkkoeien. Het Agrility‑platform van LG Seeds combineert satellietbeelden met gewasmodellen en geeft landbouwers een precies overzicht van de drogestofopbrengst van alle maïspercelen op het bedrijf. Dankzij die inzichten kan de veehouder beter inschatten of hij genoeg maïs heeft om zijn veestapel het hele jaar te voeren.

In dit artikel lees je hoe je zelf de benodigde droge stof maïs berekent, welke drogestofopbrengst een gemiddeld perceel maïs levert en hoeveel hectares nodig zijn voor drie voorbeeldbedrijven.

Hoeveel ruwvoer eet een melkkoe?

Volgens voerspecialisten eet een melkkoe ongeveer 21 kg droge stof per dag, waarvan 15 tot 16 kg uit ruwvoer komt en de resterende 5 à 6 kg uit krachtvoer. Jongvee heeft een kleinere pens en krijgt meestal 4 – 8 kg droge stof per dag.

Het aantal stuks jongvee per bedrijf daalt; de gemiddelde verhouding zakte van 8,2 kalveren per tien melkkoeien naar 5,8 per tien. Dat komt neer op ongeveer 0,6 jong dier per koe. Om de totale ruwvoerbehoefte te berekenen tel je daarom de voeropname van de koeien en die van het jongvee bij elkaar op. Reken voor een koe op 15 kg droge stof ruwvoer per dag en voor een kalf op gemiddeld 6 kg. Voor een koe met 0,6 jong dier komt dat op (15 + 0,6 × 6) kg = 18,6 kg ruwvoer droge stof per dag. Op jaarbasis is dat circa 6,8 ton droge stof per koe‑plus‑jongvee. In dit artikel ronden we dit af naar 7 ton droge stof per koe per jaar. Zit de droge-stofopname bij uw koeien hoger, dan kunt u uiteraard met dit cijfer rekening houden. Daarmee zit er een kleine buffer in voor weersomstandigheden, voederverliezen en variatie in rantsoen.

Hoeveel drogestofopbrengst levert maïs per hectare?

De hoeveelheid droge stof die een perceel maïs oplevert hangt af van ras, bodemtype, vruchtafwisseling en klimaat. De drogestofopbrengst wordt theoretisch, in een normaal jaar ingeschat tussen 20 en 25 ton droge stof per hectare maar in de praktijk ligt het door weersinvloeden meestal tussen 11,5 en 16,5 ton droge stof per hectare. De exacte opbrengst van een perceel kun je volgen via Agrility; voor de berekeningen in dit artikel kiezen we voor een conservatieve gemiddelde opbrengst van 16 ton droge stof per hectare.

Maïs wordt geoogst als de korrel droger wordt en de plant een drogestofgehalte van 33 – 35 % heeft. Nieuwe rassen leveren zelfs 5 % meer droge stof per hectare, maar de praktijk schommelt afhankelijk van bemesting en waterbeschikbaarheid. Wie zeker wil zijn van genoeg voer plant extra hectares of bewaart een reservekuil.

Maïs in het rantsoen: 30 %, 50 % of 70 %

Een rantsoen bestaat meetal voor een groot deel uit maïs, aangevuld met gras, bijproducten en krachtvoer. Maïs is wel een stevige energieleverancier waardoor veel melkveehouders kiezen voor 30 %, 50 % of zelfs 70 % maïs in het ruwvoer. Bij 30 % vul je de kuil aan met veel gras of andere producten. Bij 50 % balans je zetmeel en structuur. Bij 70 % vertrouw je sterk op maïs en heb je minder gras nodig. Hoe meer maïs, hoe groter uiteraard je totale behoefte aan maïs per koe.

Voor onze berekeningen nemen we een reservering van 10 % extra om verliezen bij inkuilen, voederverliezen, variaties in opbrengst en voerwisselingen op te vangen. Dat betekent dat we de uitkomsten met factor 1,1 vermenigvuldigen.

Bedrijf met 100 melkkoeien en 0,6 jongvee per koe

Dit bedrijf voert 100 koeien en daar bovenop 60 stuks jongvee (0,6 × 100). De totale ruwvoerbehoefte bedraagt 700 ton droge stof per jaar (100 × 7 ton). Hoeveel daarvan moet uit maïs komen hangt af van het rantsoen:

• 30 % maïs: 30 % van 700 t = 210 t droge stof maïs. Met 10 % reserve is dat 231 t. Een perceel maïs levert jaarlijks 16 t droge stof. Dus heb je 231 ÷ 16 ≈ 14,4 hectare nodig.
• 50 % maïs: 50 % van 700 t = 350 t. Met reserve = 385 t. Dat vraagt om 24,1 ha maïs.
• 70 % maïs: 70 % van 700 t = 490 t. Met reserve = 539 t. Dit komt neer op 33,7 ha maïs.

Maïsbehoefte bij 100 koeien

Met deze cijfers zie je dat een bedrijf met 100 koeien en 60 stuks jongvee ongeveer 14 – 34 hectare maïs plant, afhankelijk van de gekozen rantsoensamenstelling.

Overweeg om meerdere percelen op verschillende grondsoorten in te zaaien zodat je minder afhankelijk bent van extreme droogte of regen.

Naarmate de bedrijfsgrootte stijgt, wordt over het algemeen meer maïs aangekocht. Vaak doen deze landbouwers zaken met vaste leveranciers. Het kan interessant zijn om potentiële percelen ook in Agrility te registreren. Meten is weten, op deze manier heeft zowel koper als verkoper een duidelijk inzicht in het opbrengstpotentieel per aangekochte hectare. Ook het inschatten van het juiste oogstmoment door Agrility kan voor deze landbouwers een aanzienlijke tijdsbesparing opleveren.

Tips voor planning en uitvoering voor een optimale drogestofopbrengst

Deze berekening toont dat maïspercentage in het rantsoen sterk bepaalt hoeveel grond je nodig hebt. Toch blijven het algemene richtlijnen. Houd rekening met de volgende aandachtspunten:

Varieer percelen

Niet alle bodems hebben hetzelfde opbrengstpotentieel. Kies op lichtere gronden voor rassen die beter tegen droogte kunnen. Ook vruchtafwisseling zal een hoger opbrengstpotentieel geven per hectare.

Kies recente rassen

Nieuwe maïsrassen leveren tot 5 % meer drogestofopbrengst. Op een areaal van 20 hectare spaar je daarmee 1 hectare uit.

Meet je kuil

De ruwvoervoorraad in beeld brengen betekent dat je het aantal kuub en de drogestofwaarde kent. 240 kg droge stof per kubieke meter kuil wordt als maatstaf gebruikt; zo kun je inschatten hoeveel voer nog beschikbaar is. Gebruik die cijfers in combinatie met de satelietmonitoring van Agrility om precies te weten hoeveel je maïs per perceel opbrengt.

Bereken elk jaar opnieuw

Droogte, ziekte en bemestingsproblemen beïnvloeden de opbrengst. Door jaarlijks de drogestofopbrengsten te meten en te vergelijken met het voederverbruik kun je het jaar erop tijdig bijsturen.

Plan vooruit!

Maïs speelt een belangrijke rol in de energielevering aan melkkoeien. Met het Agrility‑platform heb je een helder beeld van de drogestofopbrengst per perceel en kun je je voerstrategie snel aanpassen.

In dit artikel rekenden we door hoeveel maïs nodig is bij verschillende rantsoenen. Gebruik deze kennis om vooruit te plannen. Als uw percelen ruim voldoende ruwvoeder leveren dan kan je met een comfortabele reserve de winter in te gaan. Wanneer je al vroeg ziet dat de ruwvoedervoorziening de behoefte van uw bedrijf niet dekt, dan kan je anticiperen en extra ruwvoeders aanschaffen.

💡 Ruwvoedertip: Integreer grasklaver

Grasland levert slechts 8,8 ton droge stof per hectare, maar het bevat veel eiwit en structuur. Steeds vaker wordt in het graslandbeheer gekozen voor herinzaai met een grasmengsel dat klavers bevat. Klavers doen het goed in droge omstandigheden en leveren meer eiwit. Daarnaast leveren ze een aanzienlijke besparing op in de kunstmestgift daar klavers tot 150 – 250 kg N kunnen binden uit de lucht.

Een mengsel zoals BELPRÉ 2 met witte en rode klaver vangt perfect de zomerdip op. Het kan zowel voor graas- als maaiweides gebruikt worden. Specifiek op grasland met droogteproblematiek is een BELPRÉ SEC, door zijn gevarieerde samenstelling met diepwortelende grassen en klavers, een mengsel dat veel risico opvangt.