16 oktober Het ideale oogstmoment voor voederbieten: wachten loont, maar het weer beslist mee
Voederbieten blijven een vaste waarde in het rantsoen van veel melk- en vleesveebedrijven. Hun hoge energiewaarde, smakelijkheid en opbrengstpotentieel maken er een uitstekende aanvulling op ruwvoeders van. Maar elk najaar duikt opnieuw de vraag op: wanneer oogsten we het best?
Langere groeiperiode, hogere opbrengst
Voederbieten groeien tot laat in het seizoen door. Zolang het niet vriest, blijft de fotosynthese actief – vooral wanneer de nachten koel zijn en de zon overdag nog schijnt. Die combinatie zorgt ervoor dat de plant nog suikers kan aanmaken, wat het gewichts- en energierendement verhoogt. Het ideaal oogstmoment ligt meestal in de eerste helft van november.
Het loont dus om niet te vroeg te oogsten. Elk extra groeidag kan enkele procenten meer drogestofopbrengst opleveren. Rassen zoals Rialto en Foribo staan beide bekend om hun uitstekende rhizoctoniatolerantie. Dat maakt ze bijzonder interessant voor wie ze langer wil laten groeien en de oogst wat wil uitstellen met zo weinig mogelijk opbrengstverlies door eventuele rotte bieten.
Het weer bepaalt de grens
Toch kan te lang wachten ook nadelig zijn. Naarmate de herfst vordert, stijgt de kans op regen. Natte velden en zware oogstmachines vormen geen goede combinatie: ze leiden tot diepe sporen en structuurschade en hypothekeren de volgteelt het jaar nadien.
De kunst is dus om het juiste evenwicht te vinden tussen maximale groei en goede oogstomstandigheden. Idealiter wordt geoogst net vóór langdurige regenval, wanneer de grond nog berijdbaar is en de bieten hun groeipiek hebben bereikt.
Praktische tips voor het oogstmoment van voederbieten
- Volg het gewas op: Zodra het loof begint af te sterven en de groei stilvalt, nadert het ideale moment.
- Let op het weerbericht: Een droge periode eind oktober tot half november biedt vaak de beste oogstkansen.
- Bescherm de bodem: Werk met brede banden en lage bandendruk om structuurschade te vermijden.
Bewaring van voederbieten: de oogstwinst vasthouden
Een succesvolle oogst is pas echt rendabel als de bieten goed de winter doorkomen. Een zorgvuldige bewaring voorkomt verliezen door rot of vorst.
Enkele bewaartips:
- Oogst voorzichtig: Beschadigde bieten rotten sneller. Daarom is het soms aangewezen voederbieten iets dikker te zaaien. Een dikkere zaai geeft iets kleinere bieten, maar wel evenveel kilo’s. Het is een eerste stap in het vermijden van oogstbeschadiging. Laat bij de rooi de machine iets trager draaien zodat de knollen minder beschadigen.
- Enkel ontbladeren, niet ontkoppen: ontkoppen zorgt voor onnodige beschadiging en vermindering van het rendement. Dit is iets voor suikerbieten, NIET voor voederbieten.
- Verwijder overtollige aarde: Dit vermindert schimmelvorming. Bewaar de bieten op een vaste ondergrond en zorg voor uiterst propere bieten eenmaal ze vervoederd worden. Door aarde in het rantsoen te brengen, stijgt het ruw as-gehalte en zakken de voederwaarde en smakelijkheid. De koeien appreciëren dit niet.
- Dek ze af: Droge bieten reinigen gaat makkelijker voor het vervoederen. Dek de bieten zeker af in vorstperiodes. Dit zal de bewaarduur verlengen. Let echter wel op voor te warme bewaring. De bieten dienen luchtig te liggen. Een winddoorlatend zeil is meestal ruim voldoende, tenzij het hard vriest.
- Controleer regelmatig: Verwijder rotte exemplaren tijdig. Zoniet besmetten deze ook andere bieten en zorgen ze voor meer bewaarverliezen.
Een goede rhizoctoniatolerantie is een essentieel onderdeel van voederbietrassen om zowel de voederbietenteelt als de bewaring te laten slagen. Rhizoctonia komt voor op nagenoeg alle lichtere gronden waar regelmatig maïs op verbouwd wordt. Deze zal echter niet elk jaar zichtbaar zijn. Vooral in warme natte jaren zal rhizoctonia zich manifesteren. Door een goede structuur te behouden en de pH van de bodem in de gaten te houden kan rhizoctonia onderdrukt worden, maar dit dient altijd gecombineerd te worden met een variëteit zoals Rialto of Foribo. Beide hebben een goede rhizoctoniatolerantie. Hierdoor zal het risico op rotte bieten, zowel op het perceel als tijdens de bewaring tot een minimum beperkt worden.
Wie zijn voederbieten zoals Rialto of Foribo de kans geeft om tot laat in het seizoen door te groeien, plukt daar de vruchten van in de vorm van een hogere opbrengst. Het is echter de kunst om te oogsten vóór de omstandigheden op het veld verslechteren.