16 oktober Een nieuwe maïskuil openen? Aandachtspunten
Een maïskuil heeft tijd nodig om volledig te fermenteren. Na het inkuilen zetten melkzuurbacteriën de aanwezige suikers namelijk om in melkzuur. Daardoor zakt de pH-waarde en stabiliseert het product. Het fermentatieproces vraagt tijd – gemiddeld vier tot zes weken, afhankelijk van de omstandigheden. Te snel een nieuwe maïskuil openen is verre van ideaal.
Wordt de kuil te vroeg geopend, dan is het fermentatieproces niet voltooid. Bijgevolg zal de pH-waarde dan nog te hoog zijn. Bovendien ontstaan er gisten of schimmels en gaan er energie en eiwitten verloren. Plan daarom de opening van uw maïskuil ruim op voorhand.
Wanneer een nieuwe maïskuil?
Een ideaal drogestofgehalte voor uw maïskuil is 34 – 36 %. Dit jaar hebben echter veel maïskuilen een te hoog drogestofgehalte. Dit werd veroordzaakt door de vroege zaai in combinatie met de hoge temperaturen en droge omstandigheden. Hierdoor was de maïs vroeger hakselklaar. Te droge maïs laat zich moeilijker aanrijden en er blijft meer zuurstof aanwezig. Hierdoor verloopt de fermentatie trager en minder homogeen. Zo’n kuil warmt bovendien sneller op bij het openen, wat de kans op broei vergroot.
Bij droge kuilen is het dus extra belangrijk zorgvuldig in te kuilen en af te dichten: haksel fijner, rijd goed aan en gebruik eventueel een zuurstofbarrièrefolie. Ook na opening is aandacht nodig: werk met een voldoende smalle voersnede zodat het front dagelijks netjes vers blijft. In de zomer spreken we hier van 1,5 m per week, in de winter mag het iets minder zijn. Dit beperkt broei en zorgt ervoor dat de voederwaarde op peil blijft.
De overgang naar een nieuwe kuil blijft een gevoelig moment. Laat de nieuwe kuil analyseren zodat u het rantsoen gericht kan aanpassen. Wanneer de laatste analyse van de oude kuil al enkele maanden oud is, kan een nieuwe maïskuilanalyse aangewezen zijn om een juist beeld te hebben van het actuele verschil in voederwaarde tussen beide kuilen. Zo voorkomt u een daling in de melkproductie of groei.
Hieronder een overzicht van de belangrijkste problemen en maatregelen om die te voorkomen.
Nieuwe maïskuil openen: mogelijke problemen
- Pensverzuring (acidose)
- Oorzaak: De nieuwe kuil bevat vaak meer suikers en beter verteerbaar zetmeel (vooral bij verse, jong geoogste mais). Dit kan de pH-waarde in de pens doen dalen.
- Gevolg: Verminderde voeropname, diarree, daling van melkvet, kreupelheid
- Daling van de melkproductie of het melkvetgehalte
- Oorzaak: Onevenwicht tussen energie- en vezelgehalte in het rantsoen.
- Gevolg: Minder melk of afwijkende melkvet-/melkeiwitverhouding.
- Diarree of mestveranderingen
- Oorzaak: De koeien moeten wennen aan het veranderde drogestofgehalte en de verteerbaarheid.
- Gevolg: Doffe mest, onverteerde korrels, minder herkauwen.
- Voeropnameproblemen
- Oorzaak: Nieuwe kuil kan te nat, zuur of juist te droog zijn → verminderde smakelijkheid.
- Gevolg: Minder opname, lagere energievoorziening.
- Fermentatie- of schimmelproblemen
- Oorzaak: Onvoldoende stabiele kuil of te snel aangebroken nieuwe kuil
- Gevolg: Slechte smaak, lagere voederwaarde, gezondheidsrisico’s.
Wat kan de veehouder doen om dit te voorkomen?
- Schakel geleidelijk over
- Meng de oude en nieuwe maiskuil gedurende een 2-tal weken.
- Begin met kleine hoeveelheden van de nieuwe kuil (bijv. 25%) en bouw verder op.
- Analyseer beide kuilen
- Schakel uw nutritionist in om het rantsoen tijdig aan te passen
- Voorkom broei
- Gebruik kuiltoevoegmiddelen of zorg voor goed aangereden en luchtdichte opslag.
- Neem dagelijks een voldoende grote snijvlakdiepte (min. 1,5 m per week bij warm weer).
- Observeer de koeien goed
- Let op herkauwactiviteit, mestconsistentie, melkvet en voeropname.
- Neem bij twijfel tijdig contact op met de voeradviseur of dierenarts.
Een nieuwe maïskuil openen is een kritisch moment voor de koeien. De sleutel tot succes: analyses, geleidelijke overgang en nauwgezette observatie.